Aimat Agussl

Aimat Agussl "emplegat de comrci" de Sant Andrieu de Sangnis (1875-1907) "lo pas dels prcs negres" es amb Martin Teofila de Jonquiira, l'autor dau pichon reculh paregut en  1898, e titolat "las vieuletas d'Erau", amb un prefaci de Carles Brun. Brun nos lo descriu, l'a vist a Sant Guilhm, un cp. Era per la felibrejada dau 27 de Setembre de 1896. "Tot escasset lingostin, emb aquela mostacha blondineta que vu crisser pas qu'en dedins, l'ulh lusent e la cara arderosa"... Coma se veir mai bas, Agussl es letrat, s'inspira de ritmes trobadorencs. E son lengatge es nadiu, lo de son endrech, amb aqu pas mai. Ni que se carrsse de lo qualificar de "parlar dels temps antics". E Carles-Brun nos confessa que quand declamava sos "sirvents", aqu vali lo cp. Las violetas revolucionan sai que pas la posia d'c. Son un produch de l'academisme provinciau que fagut tant de mau a literatura d'Oc d'aquelas  pontannadas.  Valon milhor per testimni lingistic. Osca. Agussl a vint et tres ans quand las publica. Es un joinomet plen d'estrambrd. Un autodidacte apassionat, isolat "dins son trauc de cagaraula" (o ditz). Somiava de rescontrar la pretigiosa cla de Rcaferrir. Ja l'an que segus, dins la pea que donam a la fin d'aquesta pagina e que figura pas dins las Violetas, a milhorat son biais, es mai a l'aise amb sa lenga d'escritura e sa metrica. Defuntar a 32 ans sens aver agut lo temps d'amadurar una bra. Sos amics an sai que degut pensar a las portar, sus son crs, aquelas flors qu'avi  agut cantadas: "ieu quand morirai / vle per floretas / pas que de violetas / sus lo crs qu'aurai..."

Mas dins las violetas i a ja aquela fresca caon de pastorls. E aquel sirvents ont se  retrban d'accents de Pire Cardenal, una indignacion veraia que mstra qu'Aimat, el  i crei, a de bn, a la "Patria miegjornala". O pren au seris. E ai podi  pas qu'agradar au grand apstol dau regionalisme francs qu'ra Joan Carles-Brun. 

Amor de pastorl

per Carles Grs, felibre del Claps

romana mesa en musica per Joan de Camomilha

 
Polida Rina de mon cr
 ma Pastorla minhona
vni tornar per las flors d'r
del pastural que parpalhona
Sens tus l'estla d'inamont
me pareis plan mai tristoleta
que l'anma d'aquela floreta,
que lo vents, dins un sebron,  
a desrabat de sa branqueta ! 
 ma polida t'aime mai
que lo rossinholet cantaire,
que naissenta rauba de mai
que lo sorelh, rei de l'esclaire. 
 laissa-me desss ton sen,  
pus blanc que la nu de la prada
pausar lo gatge de ma fe,
genta Pastoreleta aimada ! 
Serai, se vls, ton anhelet, 
florirs mon front d'una rsa,
e sus lo signe de ton det,
vendrai jost ta boqueta rsa ! 
tirat de Las Violetas d'Erau

 

Sirvents

per lo mstre Frederic Mistral

coronat d'una prumiira jia als Jocs Florals d'Als (27 de Setembre de 1896).

 
Un sirvents ieu vle faire
e pui lo clamar de tot caire
d'aquel Nrd qu'en tostemps govrna
los mes d'un governament
que tant mau compren e discrna
lo benstre del grand miegjorn  
e que coma espiga o lusrna, 
tond ui, coma a  tondut totjorn
la valenta flor miegjornala
de la doa lenga mairala,  
car ui
m'esci, 
jost lo pesuc colar que damna  
de sentir la plaga que sagna
al cr de mon polit pas   
que lo Nrd tant e tant as ! 
Per Dieus! M'estona pas pus gaire
de veire ui tant de mau faire
a mon sorelhs Lengadc
per la gent michanta e  gelosa
gelosa mai que pas enluc
del cil del Claps, de Tolosa  
linde e claufit de rais de fuc, 
d'ont jamai la nebla fumosa
n'es pas davalada sul rc
coma la que tant se rebala,  
sus la vilassa capitala, 
Pars
n'a vist 
jamai cap de sorelh en Frana  
que siagusse mingra semblana
del calelh d'aur que chaca jorn   
lutz e trelutz sus mon Miegjorn !  
 
 Nrd pas dels mespresaires
del do parlar de nstres paires ...
tu lo vilh enemic felon
quand rises de nstres usatges
en aclapant dejost ton ponh
lo pas qu'a travrs los atges 
a sempre tengut naut son front 
en mitan de tos carnalatges
e? De qu te creses-ti donc? ...
Debrembes pas qu'es dins l'istria 
qu'a Roma deves ta victria ! 
la mrt
  mrt !
per tus aic siegut portada  
la plana qu'as ensanglentada
dejost mila floretas d'r   
encara parla de Montfrt !!! 
m domina pas sens desaire !...
ui te cau, francimandejaire,
aclinar ton cap trp levat,
car, maugrat ton omnipodena
trobars nstra volontat  
totjorn prsta per la defensa, 
dins nstres us nos fissat,
que tant mau compren e discrna
 Nrd, sis michant mai qu'm pensa,  
quand fas 
un pas
per barrar de vilhas arenas,
que del bruch del passat son plenas, 
que sis donc vengut pietads
protector dels buus tuadors ! ...
 
..............
As-ti jamai comptat las tombas
qu'alandavas dins nstras combas ...
quand venis, ruscle de talent
faire lo sitge tolosenc?... 
 
(setembre 1896)
tirat de Las Violetas d'Erau pp19-21

 

 

Flor de camp

per mon cosin Cesar Gasc

 

Coma aquela autra margarida
ma Margarida es flor de camp
Son arma es d'r, son frnt es blanc
mai qu'un pantais de boscarida!
Quand sus sa boca mig-dobrida.
mon poton se pausa, subran,
sembla qu'ai pres, ieu, dins ma man, 
amb mon amor, tota sa vida.
E ieu l'aime, ma tant polida.
mai que mon cr, mai que mon sang,
mai que lo felibre son cant,  
ma Margarida es flor de camp
coma aquela autra margarida ! 
  
Armanac montpelhieirenc  per 1900, p 160. 

 

Retorn a l'ensenhador de la literatura montpelhieirenca d'c
Retorn a l'ensenhador de la literatura dau sgle XIX
Retorn a l'ensenhador generau

Retorn au portanl d'intrada