Los Amfs de Rcaferrir

(1844-1907)

LOS DOS POLES

- De l'ennaut de la trra amai de son embs,
vle conquerre un jorn, l'un e l'autre reinatge;
tras sos barris de nu, de silampa e de gla
tenon, o m'es avs, un elisenc paratge,

los aubres de la luna amai son castels
una mar sema e doa emb un polit isclatge!
- Nu de Janvir soven vau tant qu'un fumers
aqu n'aurs tot l'an sus mar, mont e ribatge.

Se tos blats son sans creis, tos aubres estequits
vai te'n querre tanlu una plena barcada!
Me rebeca la scincia emb sos libres fronzits.

Ieu qu'aime mon pantais mai que rsa de prada
vos i ai bastit dej tot mon ostau de fada
a fenstras d'r linde, a teule de rubs!

L'ANEL DE MARIDATGE

A PEIRE, BARON DE RIVIEIRAS

Nvi, prtas de lunh l'anl de maridatge
E, coma Ulissi, ps tner lenga lng temps
De l'Indenc ancian, de l'antique partatge,
De la mar e dau frnt jaunilhs dau Sinenc.

Dirs, jot un ciel nu, un novl estelatge,
Los temples e la torre auada de Nanquenc,
Tot ce que fai qu'm crei abordar lo ribatge
D'una planeta estranja o d'un pble anormenc.

Ms astres, lugars, trra a lusiments prigondes,
Estelatges tombants, flamejaments de mrt,
Emperaires gardats au fin fons dels cinc mondes,

O muralhant son pble en immense redrt,
Escalirs de gigant montant vers d'aors mondes,
Per ela cmptan mens que lo don de ton cr!

 

LO PLORUM DE VENISA

A LA BARONA MARGARIDA DE RIVIEIRAS

Me sembla qu'un soscatge
Mnta de l'r salin que pompan tos ostaus;
Subtiu e do, sals plan-plan dels pedestaus
De ton lion alat, dels sents de ton gleisatge.

Aire e ciel prtan du de l'antic triomfatge
Sus lo Turc de Maom e Tervagant, las naus
De Genas la suprba, e dels doges annaus
Que trasin a la mar un anl de noviatge.

Pintrt, lo Verons, ta reinala beutat
Dins la seda e dins l'r acampats de tot caire,
Dins lo trefoliment d'un pble navigaire.

Sus lo Pnt-dau-Planhum, un moment assetat,
ieu cante ton veusatge e me dise, pecaire :
jamai plors de felibre an, los mrts, reviudat!

 

LO CAMIN ROMIEU

AU BARON AIMON DE RIVIEIRAS

An passat de Romans, de Cnsols devastaires,
Desss ta granda dralha, pble regidor,
E plor dels espilats, clamum dels batalhaires,
S'auboravan pus frts chaca crosador.

Ui, lo ccha-vestit, lo paure, los caaires,
Van jogar la quatreta en la ginsta en flor;
Desss los rcs plantats, d'eurilhons escalaires
Rosegan, letra letra, un nom d'emperador.

La loba, jot tos pnts, vai pas pus de codrilha,
L'aigla, entre que te vei, s'escarta en gingolant,
Idola son sadol de funbra mestria.

Ieu sol, au picht jorn, me'n vau d'aise trepant
Per saupre se poirai, a de vespre o deman,
Te mandar'n su marcat d'August a l'efigia.

 

LO BSC DE DIANA

A RSA, VISCOMTESSA D'ARMANHAC

Naut era lo boscs e siau lo pensament
Que son ombra trasi desss lo passejaire.
Las fras d'en Serrana assin aquel caire
E i passavan pas, crenta de moriment.

Cascalhava lo riu jota lo pin movent
Que debana sos vrs milhor qu'antic trobaire
E jamai maseliira, o son ardit fringaire,
Ausava per aqu caminar 'n sol moment.

Ptas e romanins, mentastre, espic sauvatge,
Dobrissin sa floreta au canhard dels rodans;
Perfum, ombra e sorelh i fasin son jogatge.

O Diana, es aquel jorn qu'ai vist vstre visatge
A l'acrin d'aquel rc, escartvetz los rams
E cercvetz d'ombrum e voliatz de pausatge!

LO GRAND CONESTABLE

mccccxviii

A BERNAT, VISCOMTE D'ARMANHAC

 

Maudison sus la man que segut agatanta
Dau pit de Bernat dos, en vila de Pars,
Car los vrmes secant la saba de la planta
Qu'a chaca mila ans nais son mens durs e coquins!

S'avi vint ans de mai viscut, trenta o quaranta,
Los barons de Montfrt, Jaumes qu'au rei Los
Bailt castl, ciutat, drech e libertat santa;
Enric e sos Gascons, serin ui mens aunits

Provena e Lengadc vesin fin de desastres,
Racina emb Moliira ran de Godolins,
Malrba, renegant sos preferums pinhastres,

Dins Tolosa o Bordus, causissi son pas,
E l'Occitan, qu'es ara una lenga de pastres,
Veni, per segurana, aquela de Pars!

 

LA CAMPANA DE QUARANTA

A MADAMA CAMILA DE LAFRGA

 

Amai que t'aja pas donada Carlesmanha
Per marcar sa victria e la mrt de Quarant,
Snas, campana linda, alr que s'acompanha
Vrs la fnt batismala un manit a frnt blanc;

Snas, se fugissm l'iscla d'aqueste monde,
Se cau matar lo flze' e campejar 1'ulhau,
S'es per damoar'n fuc, astrugar dau Dieu monde
L'auba-rs qu'espels, miegjorn e l'emperau!

Autres temps, quand l'Angls davalava en Bitrra,
Vestida de combat per mans de Ppesuc,
Cridaves nuch e jorn d'aparar nsta trra,
De pas gaitar darrirs ni caminar pesuc.

Disis au romivau, qu'avi perdut sa dralha,
L'abadi dau vilatge e lo fum de son fuc
Au paurs caminant au frt de la nevalha:
- "Aurai per tus de pan, s'as pas ni pan ni luc. "

Avis un esprit sant, una anma clarinla,
Per plorar sus la Frana asclada a vint destraus;
Per cantar, quand l'Angls fugissi la Piucla,
Quand Turena o Villars rompin los Emperiaus

Festres milanta ans los soldats de Sebaste,
Qu'un dur emperador fagut descapitar,
Sa fermetat davans frre de glaive e d'aste,
Sa fe que los torments poguron pas domdar

Vengue de jorns milhors, sonars la victria
Que monta a son pinacle un me ardent e grand;
Dirs Maom vencit en tota sa genria,
Sus sos enfants au su, lo triomfe dau Franc;

Dirs los Africans levats p de Mro,
Los pbles liberats, grandits o renaissents;
Cinc mondes qu'un sol Crist per Dieu unic adran,
L'me latin ganhant trras e continents

Ms Dieu te fague linda e trva de baranha
Sna ui, sna clar, campana, sna a brands,
Per esposar un coble pensaments crestians,
Qu'aqu ne'n cau ben tant qu'un autre Carlesmanha...

(Le Flibrige Latin XII, 1902, pp100-108)

 

L'Ostau de Viviana

Quand vos aurii lausada enss de tot au monde
quand aurii pantaiat e parlat que de vos;
quand, d'ausir vstre nom, las gents, preses d'abonde
estimarin baujum mon desbrd amors;

Quand bastirii per vos un ostau mai que monde
a fenestretas d'r, a teule lumens
e me i embarrariatz, coma Viva au peu blonde
embarrt son amic, lo savi dels Bretons;

Quand vstre esclau d'amor, i sarii, polida,
fadat per la magi de vstra boca eissida
l'espaci d'ans que m'es sus la trra marcat,

en jia, en drech sols, en gra asserenida,
en tot que fai l'ur e l'aflat de la vida
vos aurii pas rendut que m'avtz donat.

(Le Flibrige Latin I, 1890, p 210)

 

 

La nuch dels Mrts

La mija de Totsants pica. A travrs la plana
onte sembla, Viastre, un tombu grandars,
lo pags caminant de l'un a l'autre latz
ramba lo cacilhum que ci en sa marrana.

Escapada au barts, tot degalhant sa lana
e'n lagui de l'aver montat sus lo serrs
la feda ai e lai en son bialum s'escana
secutada dau lop que vu ne'n faire estra.

Entremens au Mas Vilh, dins l'estrecha nichola
i a 'n picht lum que dana au cabecir dau bau
susant la paur maurola,

Quand Taconet lo chin, morre levat en naut,
peusses lissats, udola
sus la feda perduda e son mstre malaut.

(Armanac Montpelhieirenc MDCCCC, p 93)

 

 

Las doas Srres

(1475-1575)

Dins la rusta abausilha an trach sa pauretat
e i an obrat dtz ans dins un mme coratge;
an fach un camp planir d'un garrigum sauvatge
e selha, vinha, oliu, pauc a pauc i an fruchat.

La jovena que ritz a sus elas passat,
sans i levar un ai, sans qu'en vila o vilatge,
borgs, nble o pacan, en imor de mariatge
age, sus sa belessa, un simple cp d'ulh trach.

Ms ieu qu'aprs cent ans bolegue la cendrilha
dels sses rebonduts au sorelhet que frelha
la paret dau vilh mas e l'eure dau portau,

ieu dise: - "l'uniment es quicm de ben naut
e, coma un vent de Dieu, el assosta l'ostau
onte Marta jamai se planhs de Maria.

(Armanac Montpelhieirenc MDCCCC, p 93-94)

 

 

 

La mrt de Barry

Per Armand de Bories

- "Se la dralha ra sans carrau,
la rsa sans espinha e sans darrir badau
la joventut fira e polida
seri dins lo can una arlandi fenida."

Ieu parle pas antau
mrt qu'emb ta destrau
emb ton arbalsta a poncha ensagnosida
as trach mon amic Brry'n fra de la vida.

El drech, aqueste monde auri vaugut milhor
entre loba pudenta e lop e lobaton
lo rei auri pas vist sa trra en granda pena

e ieu dedins la nuch serena
dins la nuch amaisada, alr qu'es tot dolor,
plorarii pas solet coma una Madalena.

(Armanac Montpelhieirenc MDCCCC, p 114)

 

 

 

A Francesa de Cezelly

 

Passant, que ton camin ment d'aqueste caire
e que vese ton ulh cafit d'espantament,
arrsta-te, legs un pauc mon escriment:
sauprs de qu'es aqu e de qu'an volgut faire

la dna qu'an aic quilhada, e que, dins l'aire,
arnescada d'aram, s'aubora fierament
milhor qu'un chivalir gardt son jurament,
la glria de son nom e l'onor dau terraire.

Puslu que de liurar las claus dau castels
sofrigut lo chaplum de son me... Aqu l'as.
- "Sai que, dises, la dama ra nbla Romana :

avi tetat dau lach de la loba. " - " Estrangir,
quita me tos Romans, que ton ime s'engana,
e vai dire a tas gents qu'ra de Montpelhir.

(Armanac Montpelhieirenc MDCCCC, p 128-129)

Retorn a la pagina de Rcaferrir
Retorn a l'ensenhador de la literatura montpelhieirenca d'c
Retorn a l'ensenhador de la literatura dau sgle XIX
Retorn a l'ensenhador generau